Osmanlı hanedanının kurucusu Osman Gazi, Söğüt ve çevresindeki uç beyliğini Bizans sınırında etkili bir siyasi güce dönüştürdü.
Ertuğrul Gazi’nin oğlu olan Osman Gazi, XIII. yüzyılın sonları ile XIV. yüzyılın başlarında kuzeybatı Anadolu’da faaliyet gösterdi. Doğum tarihi kesin değildir. Hayatını anlatan Osmanlı kroniklerinin önemli bölümü daha sonraki dönemlerde yazıldığından aile kökeni ve gençliği hakkındaki rivayetler ihtiyatla değerlendirilmelidir.
Söğüt, Karacahisar ve Yenişehir çevresindeki faaliyetleri, Bizans sınırında yeni bir siyasi merkezin oluşmasına katkı sağladı. 1302’de Bizans kuvvetlerine karşı kazanılan Bapheus zaferi, askerî itibarı ve çevresinde toplanan savaşçıların sayısı bakımından önemli bir dönüm noktasıydı.
1299 geleneksel kuruluş tarihi olarak kullanılır; Halil İnalcık ise 1302 zaferini hanedanın ortaya çıkışında belirleyici kabul eder. Devletin kuruluşu tek bir olaydan ziyade kademeli bir süreç olarak ele alınmalıdır. Osman’ın ardından yönetimi Orhan devraldı; Bursa’nın fethi onun döneminde gerçekleşti.
Ölüm yılı konusunda 1324 ve 1326 tarihleriyle karşılaşılır. TDV maddesi vakfiye kayıtlarına dayanarak 1324’ü benimser. Gün ve ay kesinleşmediği için tam tarih alanı boş bırakılmıştır.