
Evliya Çelebi, on ciltlik Seyahatnâme’sinde XVII. yüzyıl şehirlerini, toplumlarını, dillerini ve gündelik yaşamını anlatan Osmanlı seyyahı ve yazarıdır.
25 Mart 1611’de İstanbul’da doğdu. Babası Derviş Mehmed Zıllî’dir. Medrese ve saray çevresinde eğitim gördü; hat, mûsiki ve dil alanlarında bilgi edindi. İstanbul’u ayrıntılı biçimde tanıması, seyahat anlatısının ilk bölümüne zengin bir temel sağladı.
Anadolu, Balkanlar, Kafkasya, Kırım, Arap coğrafyası ve Mısır başta olmak üzere geniş bir alanda yolculuk yaptı. Bazı gezilerini devlet görevlilerinin maiyetinde veya askerî seferler sırasında gerçekleştirdi. 1671’de hac yolculuğuna çıktı; ardından Mısır’da bulundu.
On ciltlik eseri; mimari, ticaret, esnaf, yerel diller, yemekler ve sosyal hayat hakkında çok çeşitli bilgiler içerir. Kendi gözlemlerini duyduğu anlatılar ve edebî abartılarla birleştirir. Bu nedenle eser, başka kayıtlarla karşılaştırılarak kullanılan önemli bir tarih ve kültür kaynağıdır.
Kesin ölüm günü, yeri ve yılı bilinmez. TDV maddesi 1684 ihtimalini soru işaretiyle verir. Mevcut kayıttaki 1 Mart 1682 tarihi güvenilir bir kesinlik taşımadığından kaldırılmıştır; tarih alanı boş bırakılmıştır.