Nuri Killigil

Hayatı ve askerî kariyeri

Nuri Paşa olarak da tanınan Mustafa Nuri Killigil, Enver Paşa’nın kardeşidir. Doğum tarihi 5 Mayıs 1890’dır. Kayıtlarda İstanbul adı geçmekle birlikte doğum yerinin Manastır olabileceği de araştırmalarda belirtilir. Osmanlı ordusunda farklı görevlerde bulundu; Trablusgarp’taki faaliyetleri kariyerinin önemli bir bölümüdür.

Kafkas İslâm Ordusu

1918’de Kafkas İslâm Ordusu’nun komutanlığını üstlendi. Osmanlı ve Azerbaycan birliklerinin harekâtı sonucunda Bakü 15 Eylül 1918’de alındı. Bu görev, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin tarihî hafızasında onun adının öne çıkmasını sağladı.

Sanayi girişimleri

Cumhuriyet döneminde çini, seramik ve silah üretimi gibi alanlarda işletmeler kurdu. İstanbul’daki silah ve mühimmat imalatı, Türkiye’nin erken özel savunma sanayisi girişimleri arasında değerlendirilir. Bilimsel araştırmacıdan ziyade asker ve sanayici olarak tanımlanması daha isabetlidir.

Sütlüce’deki patlama

2 Mart 1949’da İstanbul Sütlüce’deki fabrikasında meydana gelen patlamada hayatını kaybetti. Patlamaya ilişkin sabotaj veya suikast iddiaları kesinleşmiş bir sonuç gibi aktarılmamalıdır. Hatırası askerî faaliyetleri ve yerli üretim girişimleri üzerinden yaşatılmaktadır.

Kaynaklar

• Türk Dünyası Ansiklopedisi

• Millî Savunma Bakanlığı: Komutan Biyografileri