Geleceğe yerel ölçekte hazırlanma kapasite ve becerilerimizi artırmamız gerekmektedir. Çocuklarımız ve torunlarımız yoğun nüfus ortamında çevre felaketleri ve gıda yoksunu ortama şimdiden hazırlamamızda fayda vardır. Bunun için basit ve rahat uygulanabilir plan ve program yapılmalıdır. İnsanların temel ihtiyacı olan, beslenme, gıda, enerji ve su ihtiyacını temele alacak çalışmalara öncelik verilmelidir.
Aksaray’daki coğrafi mekân ilçe ve kırsal yerleşmeler üzerinde proje odaklı belirlenmelidir. İklim ve toprak özellikleri yörüngesinde üretimin ortaya konulacağı alternatif ürünler belirlenmelidir. Bu işlevi hareket geçirirken, karbon ayak izini kısıtlayıcı çalışmalara yoğunlaşılmalıdır.
Bu kapsamda; su temini Aksaray için ana problem ve proje olmalıdır. Çünkü küresel iklim değişiminin kısa bir yağış ve sıcaklık formülü vardır. Kurak daha kurak, yağışlı daha yağışlıdır. Bir örnek verirsek, Doğu Karadeniz daha yağışlı, Orta ve Güney Anadolu daha kurak olacaktır.
Aksaray’ın su temininde iki faktörü harekete geçirerek çözülebilir. İlki çeşitli amaçlar için kullanılacak olan binalara Su Hasadı sağlamak maksadı ile depo ve sistem kurulmalıdır. Su hasadından kastımız, binalara düşen yağışın borular ile depolara (binalar yapılırken plana zorunlu konulmalıdır) taşınmasıdır. Bu durum özellikle çeşitli yağmur şiddetlerinde suyun heba olmasını engelleyecektir. Elde edilecek olan su, bir konutun yıllık veya üç aylık suyunu rahatlıkla karşılayacaktır.
İkinci proje, atık suların arıtılmasıdır. Gelişmiş ülkelerde bu proje cazip çalışmalar ile uygulanmaktadır. Bütün yerleşmelerdeki atık suların merkezi bir konumuma borular ile aktarılıp, arıtma merkezinde temizlenip, paralel borular ile tekrar yerleşmelere gönderilmelidir. Bu sistemin kurulmasında enerji ihtiyacı aşağıda anlatacağım proje ile rahatlıkla sağlanabilir.
Enerji Türkiye’nin en çok para harcadığı ithal ürünüdür. Ülkemiz içinde yapılan barajlar ve diğer enerji kaynaklarının maliyeti ayrı bir konudur. Bu konuda amacımıza göre Aksaray vilayetinde Biyo-yakıt üretecek ve halen atıl durumda olan sayısız kaynak vardır. Örneğin hayvan (sığır) dışkısı, lokanta ve evdeki atık yemek yağları, atık makine (araba vs) yağları, şeker pancarı, mısır gibi örneğini artıracağımız tarım ürünleri yanı sıra, doğal bitkiler (deve dikeni vs) gibi kaynaklar Aksaray’da mevcuttur.
Enerjiye yerle bazda çözümün bu zengin ham maddeleri için bu makalede sadece sığır dışkısını ele alacağız. Her şeyden önce küresel ısınmayı sağlayan sera gazlarında metan gazının bir kısmı hayvan dışkıları kaynaklıdır. Hayvansal faaliyet kökenli sera gazlarının %25’i ise dışkıdan yayılan gazlardan oluştuğu tahmin edilmektedir. Aksaray’da her geçen gün büyük baş hayvancılık faaliyeti artmaktadır. Bu artış ekonomik açıdan değerli olduğu kadar metan salınımlarına olumsuz etkisi nedeni ile de zararlıdır. Bir rakam verecek olursak Aksaray’ın 2 ve 2 yaş üstü süt amaçlı bakılan Kültür sığırı sayısı 2004 yılında 19565 baş iken, bu rakam 2017 yılında 90379 başa yükselmiştir. Bu artış devam edeceği Devlet teşvikleri ile anlaşılmaktadır. Sadece süt amaçlı kullanılan kültür sığırının dışkısı ile Biyo-yakıt üretecek bir tesis kurularak, Aksaray’ın bu enerji ihtiyacına katkı sağlanabilir. Yakıt üretiminde çevreyi kirleten mutfak ve araba yağları da eklendiği için, çevreye zara veren atıklardan verimli bir uygulama ile kurtulma imkânı ortaya çıkar.
Aksaray’da enerji üretiminde yaygınlaşan güneş enerjisine Ekecik ve Hasan dağlarına kurulacak olan rüzgâr enerjisi türbinleri kurulması ile Aksaray’ın kendi ihtiyacını karşılayacak enerjiyi, alternatif enerji kaynaklarını sağlamak mümkündür.
Diğer makalede önerilerimiz devam edecek….
